Lista tematów na ustny egzamin z języka polskiego, przykładowe propozycje

Tematy zostały  zgrupowane w trzech kategoriach . Wszystkie mają charakter ogólny, pozostawiają maturzyście dużą swobodę wyboru treści i  prawo do własnej interpretacji.

LITERATURA

1. Symbolika żywiołów. Interpretując wybrane teksty poetyckie, zwróć uwagę na wieloznaczność tych samych elementów natury.
   
2. Bohaterowie literaccy jako autorzy pamiętników, dzienników i listów. Scharakteryzuj i porównaj wybrane kreacje.
   
3. Zanalizuj wybrane utwory literackie, w których narracja odzwierciedla typowe mechanizmy ludzkiej pamięci (np. achronologię, zasadę skojarzeń, zaburzenia hierarchii ważności zdarzeń itp.).
   
4. Znaczenie przestrzeni sakralnej w życiu bohaterów literackich. Omów artystyczne sposoby jej kreowania, analizując  celowo wybrane utwory.
   
5. Magiczny świat baśni. Zinterpretuj i porównaj symbolikę magicznych rekwizytów oraz funkcję postaci fantastycznych w wybranych utworach J. Ch. Andersena oraz innego baśniopisarza.
   
6. Kultura średniowieczna źródłem inspiracji dla współczesnej literatury fantasy. Interpretując wybrane utwory, omów zakres i kierunek wpływów.
   
7. Rosja w oczach swoich pisarzy. Porównaj sposoby mówienia o państwie i społeczeństwie, interpretując dzieła wybranych autorów.
   
8. Symbolika chrześcijańska w polskiej literaturze romantycznej. Zinterpretuj wybrane symbole, omów funkcje, jakie pełnią w dziełach literackich.
   

ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI

1. Sytuacja uwięzienia rozumiana dosłownie i metaforycznie. Porównaj różne postawy człowieka zniewolonego, interpretując wybrane dzieła literackie i filmowe.
   
2. Ruiny w estetyce romantycznej i współczesnej. Zinterpretuj ich metaforykę, analizując wybrane  teksty literackie i dzieła plastyczne.
   
3. Przeprowadź analizę porównawczą kilku teatralnych bądź filmowych realizacji wybranego dramatu Williama Szekspira. Określ stosunek reżysera do literackiego pierwowzoru.
   
4. Literackie i fotograficzne świadectwa czasu wojny. Porównaj wartości poznawcze interpretowanych przykładów literatury faktu i zdjęć reportażowych.
   
5. Interpretując prozę wybranego twórcy, uzasadnij, jakie dzieła malarskie mogłyby stanowić ich plastyczny odpowiednik. Budując analogie, uwzględnij nastrój, środki obrazowania, konwencję artystyczną, temat itp.
   
6. Realia życia w PRL w tragikomicznym ujęciu filmowym i literackim. Zinterpretuj celowo wybrane dzieła, zwracając uwagę na poetykę groteski.
   
7. Melancholia w literaturze i plastyce. Przedstaw  alegoryczne i symboliczne ujęcia tematu, analizując wybrane dzieła.
   
8. Motyw Pasji w literaturze, filmie i malarstwie. Interpretując wybrane dzieła, zwróć uwagę na różne realizacje motywu oraz specyfikę środków obrazowania.
   

JĘZYK

1. Współczesne anglicyzmy w języku handlu i reklamy. Na podstawie analizy zebranego materiału językowego oceń funkcjonalność zapożyczeń angielskich i zasadność wprowadzenia ich do polszczyzny.
   
2. Zanalizuj i porównaj środki służące stylizacji gwarowej w języku narratora i wybranych bohaterów dowolnej powieści o tematyce wiejskiej.
   
3. Historia w nazwach zapisana. Zanalizuj znaczenie i pochodzenie wybranych nazw miejscowych w Twojej okolicy lub regionie.
   
4. Kicz językowy. Omów to zjawisko na podstawie analizy zebranego materiału językowego (np. piosenki disco-polo, wierszyki sztambuchowe, harlequiny).
   
5. Język komiksu a język prozy fabularnej. Zanalizuj i porównaj funkcje języka w kreowaniu świata przedstawionego dowolnie wybranego utworu oraz jego wersji komiksowej.
   
6. Mowy starożytnych oratorów a przemówienia współczesnych polityków. Zanalizuj i porównaj retoryczne środki perswazji  zastosowane w wybranych tekstach.
   
7. Język groteski jako wyzwanie wobec tradycji. Zanalizuj i porównaj język wybranych utworów Witkacego i Gombrowicza, zwracając uwagę na zjawisko gry z konwencjami językowymi i literackimi.
   
8. Styl urzędowy i publicystyczny w poezji. Zanalizuj język celowo wybranych wierszy współczesnych poetów oraz określ funkcje tego typu stylizacji.
   

Zdający powinni pamiętać, że tematy należy opracować analizując i  interpretując  wybrane teksty literackie , inne teksty kultury, materiał językowy.